محمد بن أحمد المقدسي ( المشاري ) ( مترجم : علينقي منزوي )
366
أحسن التقاسيم في معرفة الأقاليم ( فارسي )
آهنين دارد وآثاري از عضد الدولة در آنست . همه گونه چيزهاى مفيد در آن هست . حاجيان توشهء خود را در آنجا مىسپرند كه مردم درستكار دارد . چشمهها ، چاهها بركههاى گوارا وكمي دورتر آبى شيرين دارد از شهرهاى حجاز بشمار است ، ولى ما از راه قادسيه بدانجا رسيديم زيرا كه بدان نياز مىباشد . [ از كارهاى قرامطه است ، جامعي در آنجا همت كه خطبهخوانى ندارد ] . نبّاج : « 1 » آن نيز بوسيلهء حاجيان آباد است ، دژى دارد كه حاجيان بصره توشهء خود را در آن مىنهند كه مردمى درستكارند . آبش نيز فراوانست . * اگر كسى گويد : تو مردى هستى كه جهانگردى را آگاهانه انجام دادهاى وراه وچاههاى اين بيابان را دانستهاى ، اينك نظر تو در بارهء حج توكلي چيست ؟ آيا مىتوان اين راه را بي زاد وتوشه پيمود ؟ در پاسخ أو گفته مىشود . از سفيان عيينة نقل است كه مىگفت : دو كس هستند كه هر گاه از تو نظر خواستند بايد بديشان دلگرمى بخشي زيرا كه پرسش ايشان از احساس ناتوانى خيزد ، تك مردى كه دربارهء زناشوئى پرسد ، ورهروى كه خيال حج بي زاد وتوشه دارد . برخى از زاهدان شهرضا برايم گفت : من بي زاد به اين بيابان شدم ، پس از سه روز گرسنه ماندم ، ناگهان چيزى نرم يافتم چون نگريستم حلوائى ديدم در
--> ( 1 ) نباج بنى عامرة ( ياقوت 4 : 735 : 22 ) .